Rabu, 02 November 2022

BALLA TUJUA RI ONTO KERAJAAN BANTAENG - KABUPATEN BANTAENG

 

BALLA TUJUA
Balla Tujua ri Onto

Riolo ri Bantaeng sannging tamparangji, siappa tonji tampak kampong ributtayya sala sekrena iyami antu Onto siagang maraenganna ni arek Sinoa, Bissampole, Gantarang Keke, Mamampang, Katapang, na Lawi-lawi. Massing-massing anne kamponga niak Tumabuttanna ampimpingi iyami antu niarengi “Kare”.  

Niak sekre wattu iya ngaseng anne “Kare” tujua massing-massing sipaccidongangi poro anjokjok sekre tau lanjaria Pimpinanna anne tuju taua nasipahangmi. Mingka rioloanna anjo anne “Kare” Tuju taua mengei rong appasabbi ri Dewatayya, poro inai sallang lanjari pimpinang, na angguppami wasselle battu ripappisabbianna iyami antu tampak pappasabbianna ri Kampong Onto. Na appasakbimo ngaseng anne “Kare” Tujua. Anjo tampaka niarengmi ballak tujua nasabak tuju taui appasabbi, na niakmo naung singara cora akrinra ri dallekanna ngaseng anne “Kare” Tujua, na niakmo aksakra angkanayya “apa ngaseng antu nuboya nakadinging-dinginganna?”. Na appiwalimo “Kare” Bissampole angkanaya anne kabattuangku la boyaja sekre tau iyami antu untuk ampimpingi anne Pakrasanganga sollanna tena na sisaklak-saklak, na appiwalimi pole anjo singara cora akrinrayya angkanaya “mange mako ammuko ri binangayya ri saluki cinranayya”.

Ammukoanna anjo “Kare” Tujua mangemi na boya anjo saluki cinranayya ri onto, na naguppamo tampakna, mange tommi pole appasakbi, lekbanamo appasakbi anjo “Kare” Tujua nipabangkai pole ri sakra gunturua sierang saliuk kapalak battu sierang pole bosi sarro, na niakmo akkasarak Burakne niarenga Mula Tau iyareka Tumanurung. Na nipilemo anne Tumanurunga anjari pimpinanna anne “Kare” Tujua, mingka rioloanna anjo appanassai kana mange ri Tumanurunga angkanayya “I kambe ngaseng tuju taua La ku panjariki pimpinang ri anne pakrasanganga”. Na appiwalimi Tumanurunga “punna kammai anjo pale pattujjunnu, erok ngaseng jako antarimai papparentaku?”

“Kare” Tujua angkana “I kau jeknek Karaeng na I Kambe batang mammanyuk, assolongi jekneka na mammanyuk batang kayu, iyaji ammonangpi na manyuk. I kau jarung Karaeng na i kambe banning panjaik, akkanrekoko jarung na minawang banning panjaik, I kau anging Karaeng na I kambe lekok kayu, ammirikko anging na marunang lekok kayu, iyaji sannangpi na marunang.

Appiwalimi pole Tumanurunga “punna kammai antu anjarima somba ri anne kamponga na kau ngaseng”. Na niangkakmo Tumanurunga anjari Somba iyareka Pimpinanna anne “Kare” Tujua ngaseng.

Ilalang ri caritanna Bantaeng, sikura sallona Tu
manurunga ammimping battu ri taung 1254-1293 na kaniakkanna Tumanurunga ri onto sikuntu tau ri pakrasangnga sannak rannuna sabak kaniakkanna Tumanurunga ri Onto loe na jai ammuntuli iyareka angguppa kabajikang, ri tenanapa anne Tumanurunga ri onto tuli nabattuinna bala, iyami antu lamuk-lamunganga na taba timorok karangkoang, na nisare paccoba kapakreang sibatu kampong. Sikura sallona “Kare” Tujua appalak doangang na nisaremo barakkak kabajikang ri kaniakkanna Tumanurunga. Na niajarimo aklamumg-lamung, saggenna bajikmo pakrasanganga, na nisombamo Tumanurunga siagang “Kare” Tujua ngaseng.

Battu rikaresona siagang ripappalak doanganna anne “Kare” Tujua na attinjakmo sikuntu tumabuttayya amparakaii anne ballak tujua ri Onto sollanna anjo lekbaka na paenteng. Na punna niak sallang tala ampattojengi tojenga, tammappiadaki adaka, iyami antu ni tabai pole bala sikamma allaloa.

Sikontumi caritayya battu ri kissana tumabuttayya ri Onto, sollanna riolo niak “Kare” Tuju na Ballak Tuajua na tena na kulle ni campuri Tau biasa punna niak ancampurui anjo tuju ballaka angkanrei. Nasaba tinjakna nasassali. Iyami anjo adakna tu rioloa saggenna kammayya anne, anjomi ni kana Balla Tujua ri Onto.

Tidak ada komentar:

Posting Komentar

PANTUN BAHASA MAKASSAR - PANTUN MAKASSAR BERTEMA CINTA/ASMARA/GOMBALAN

lappa laona 2020 Punna turungmi bosia siella-ella gunturua punna nassami kanaya tayang-tayangmi la battua   lepa-lepa batang unt...